مەملەكەت «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى اياسىندا الداعى 15 جىل ىشىندە 1 جارىم ميلليون وتباسىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتىن ناقتىلاعان بولاتىن. بۇل ەلىمىزدەگى قۇرىلىس نارىعىننىڭ كورىگىن قىزدىرعانى انىق.
ناتيجەسىندە, بيىلدىڭ وزىندە باعدارلاماسى ىسكە اسىرۋ اياسىندا 10 ميلليوننان استام شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. اتاپ وتەرلىگى, مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ قولداۋىمەن سالىناتىن باسپانا باعاسى نارىقتاعى ءۇي باعاسىنان الدە قايدا ارزان ەكەندىگى. ياعني, تۇرعىندار باسپانانىڭ ءار شارشى مەترىنە نارىقتاعىدان 20-30 پايىزعا دەيىن تومەن باعامەن قول جەتكىزە الادى.
الاتاۋ ەتەگىندەگى مەگاپوليستە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءتورت ەسە ءوستى. ونىڭ ىشىندە «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 1,8 مىڭ پاتەر سالىنعان. جىل سوڭىنا دەيىن 4,5 مىڭ پاتەر پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل قالا بويىشا قولجەتىمدى باسپانا كولەمى 1,5 ەسەگە ارتتىرادى. سونداي-اق, الماتىدا جەكە قۇرىلىس تا قارقىن الىپ كەلەدى. سوڭعى ەكى جىل ىشىندە قالانىڭ ساۋلەتى مەن قۇرىلىسىنا جاۋاپتى مەكەمەلەرگە جالپى قۇنى 1 ترلن. تەڭگە بولاتىن 82 جوبانى بەكىتۋ تۋرالى ءوتىنىم بەرىلىپتى. بۇل قارقىن ءوز كەزەگىندە قالاداعى ينفراقۇرلىمدى دامىتۋعا دا وڭ اسە رەتۋدە. ارعى جىلمەن سالىستىرعاندا بيىل قالانى اباتتاندىرۋعا 2,3 ەسە,ال جول سالۋعا 1,3 ەسە جانە ينجەنەرلىك جەلىلەردى جاساقتاۋعا 1,3 ەسە كوپ قارجى بولىگەنى بەلىگلى بولىپ وتىر. بۇل شارالاردىڭ تاعى ءبىر ءتيىمدىسى, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋى. مىسالعا, بيىل وسى قۇرىلىس ناساندارىنىڭ قارقىن الۋىنىڭ ارقاسىندا قوسىمشا 43 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلعان.
ايتپاقشى, الماتىدا رەسمي تىركەۋگە الىنعان 80 مىڭنان استام ستۋدەنت جاستاردىڭ تەك 35 مىڭى عانا وقۋ ورىندارى تاراپىنان قول جەتىمدى جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتىلگەن ەكەن. ال بۇل ەسەپكە قوسىلماعان 46 مىڭ ستۋدەنت پاتەر جالداپ تۇراتىنى انىق. جانە جىل سايىن قالاداعى جوعارعى وقۋ ورىندارىن بىتىرەتىن 30 مىڭ جاس مامانىڭ 75 پايىزى الماتىدا تۇراقتاپ قالۋعا تىرىسادى. ونىڭ ۇستىنە الماتىدا 35 جاسقا دەيىنگى جاستار سانى 800 مىڭ ادامدى قۇرايدى. وسى جاستار ءۇشىن جەكە تۇرعىن ۇيگە قول جەتكىزۋ ارمان. دەمەك, مەگاپوليستەگى باسپاناعا مۇقتاج جانداردىڭ قاتارى كوبەيىپ كەلەدى دەگەن ءسوز. مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ وتىرعان قولداۋدىڭ ناتيجەسىندە جاس بۋىننىڭ وسى ارمانى ورىندالا تۇسسە ەكەن دەيمىز. ناتيجە بار, جاقىندا «الماتى جاستارى» اتتى ارنايى تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى ىسكە قوسىلعان بولاتىن. بۇل باعدارلامانىڭ باستى ەرەكشەلىگى پايىزدىق تولەمنىڭ تومەندىگىندە, ياعني كولەمى 10 ملن. تەڭگەگە دەيىنگى زاەمعا جىلىنا 5 پايىز جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرىلەدى. جوبا «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» ارقىلى جۇزەگە اسادى. باعدارلاما بويىنشا نەسيەنى قايتارۋ مەرزىمى تولەم قابىلەتىنە قاراي جەكە جاسالادى,ەسەپ بويىنشا ول كەزەڭ 3 جىلدان 25 جىلعا دەيىنگى مەرزىمدى قامتيدى. «الماتى جاستارى» جوباسىن قولداۋعا قالا بيۋدجەتىنەن 1 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپتى. قازىرگى كۇنى ارنايى باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنە قۇجات قابىلداۋ اياقتالىپ, ۇمىتكەرلەردى ىرىكتەۋ ءجۇرىپ جاتىر ەكەن. بۇل باعدارلاما تۋرالى قالا اكىمى دە جاستارمەن باس قوسۋدا ءجيى ايتادى.
- «الماتى - جاستاردىڭ قالاسى» دەگەندى بەكەر ايتپاسا كەرەك. 2020 جىلعا دەيىنگى جاستاردىڭ قالالىق جول كارتاسى جاسالدى. سىرتتان كەلگەن جاستاردى ىسكەرلىككە, ەرىكتى بولۋعا جانە باسقا دا كاسىپتەرگە باۋليتىن لوفت-ورتالىق اشىلدى. قازىردىڭ وزىندە 7,8 مىڭ ادام جۇمىسقا تۇردى. 2,5 مىڭ ادامعا تەگىن كاسىبي ءبىلىم بەرىلۋدە. ارينە, جاستاردىڭ تۇرعىن ءۇيى تۋرالى ءسوز بولەك. ماسەلە بار. وسىنى شەشۋ ءۇشىن قالادا «الماتى جاستارى» اتتى جاستاردىڭ تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى قولعا الىندى, مۇندا 35 جاسقا دەيىنگى جاستار جەكە پاتەر الۋ ءۇشىن جەڭىلدەتىلگەن زاەم الا الادى. بۇدان بولەك بيىل ءبىز «رۋحاني جاڭعىرۋ» جوباسى اياسىندا 2000 ورىندى 4 جاتاقحانا سالامىز. كەلەر جىلى 2,4 مىڭ ورىندى تاعى دا 2 جاتاقحانا قۇرىلىسى باستالادى, - دەيدى باۋىرجان بايبەك.
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى